อักษร
3 หมู่ หรือไตรยางศ์ มาจากคำในภาษาสันสกฤตว่า ตฺรยฺ ซึ่งแปลว่า สาม รวมกับ อํศ
ซึ่งแปลว่า ส่วน
ดังนั้น
ไตรยางศ์ จึงแปลรวมกันได้ว่า สามส่วน
ไตรยางศ์ก็คือ
การจัดหมวดหมู่เพื่อแบ่งพยัญชนะไทยออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้
สิ่งที่เป็นที่น่าสังเกตก็คือ
ในแต่ละหมวดหมู่นั้นจะมีเพียง 7 เสียงเท่ากัน อักษรต่ำคู่นั้น
ปัจจุบันมีเสียงเดียวกับอักษรสูง จึงเหลือเพียงอักษรต่ำเดี่ยวที่มี 7 เสียง
อักษรสูง
หมายถึง พยัญชนะที่ยังไม่ได้ผันวรรณยุกต์ แล้วมีเสียงอยู่ในระดับสูง มีทั้งหมด 11
ตัว
วิธีท่องจำง่ายๆ
ผ ฝ ถ ฐ ข ฃ ศ ษ ส ห ฉ (ผี ฝาก ถุง ขาว สาร ให้ ฉัน)
[1] เสียง /ph/ มี 3 ตัวอักษร คือ ผ-พ-ภ
[2] เสียง /f/ มี 2 ตัวอักษร คือ ฝ-ฟ
[3] เสียง /th/ มี 6 ตัวอักษร คือ ฐ-ฑ-ฒ-ถ-ท-ธ
[4] เสียง /kh/ มี 5 ตัวอักษร คือ ข-ฃ-ค-ฅ-ฆ
[5] เสียง /s/ มี 4 ตัวอักษร คือ ซ-ศ-ษ-ส
[6] เสียง /h/ มี 2 ตัวอักษร คือ ห-ฮ
[7] เสียง /ch/ มี 3 ตัวอักษร คือ ฉ-ช-ฌ
อักษรกลาง
หมายถึง พยัญชนะที่ยังไม่ได้ผันวรรณยุกต์ แล้วมีเสียงอยู่ในระดับกลาง มีทั้งหมด 9
ตัว วิธีท่องจำง่าย ๆ ก จ ด ต ฎ ฏ บ ป อ (ไก่ จิก
เด็ก ตาย เด็ก ตาย บน ปาก โอ่ง)
[1] เสียง /k/ มี 1 ตัวอักษร คือ ก
[4] เสียง /c/ มี 1 ตัวอักษร คือ จ
[8] เสียง /d/ มี 3 ตัวอักษร คือ ฎ-ฑ-ด
[9] เสียง /t/ มี 2 ตัวอักษร คือ ฏ-ต
[12] เสียง /b/ มี 1 ตัวอักษร คือ บ
[13] เสียง /p/ มี 1 ตัวอักษร คือ ป
[21] เสียง /?/ มี 1 ตัวอักษร คือ อ
อักษรต่ำ
หมายถึง พยัญชนะที่ยังไม่ได้ผันวรรณยุกต์ แล้วมีเสียงอยู่ในระดับต่ำ มีทั้งหมด 24
ตัว
ต่ำคู่
มีเสียงคู่อักษรสูง 14 ตัว พ ภ ฟ ฑ ฒ ท ธ ค ต ฆ ซ ฮ ช ฌ
ต่ำเดี่ยว
(ไร้คู่) 10 ตัว วิธีท่องจำง่าย ๆ ง ญ น ย ณ ร ว ม ฬ ล (เณร
โง่ วิ่ง หนี หญิง มา ยัง โรง เลี้ยง ฬา)
[11] เสียง /n/ มี 2 ตัวอักษร คือ ณ-น
[2] เสียง /ng/ มี 1 ตัวอักษร คือ ง
[3] เสียง /w/ มี 1 ตัวอักษร คือ ว
[4] เสียง /y/ มี 2 ตัวอักษร คือ ญ-ย
[5] เสียง /m/ มี 1 ตัวอักษร คือ ม
[6] เสียง /r/ มี 1 ตัวอักษร คือ ร
[7] เสียง /l/ มี 2 ตัวอักษร คือ ล-ฬ
ขอให้ดูแผนผังตัวอักษรไทยที่ผมสร้างขึ้นมา
ด้านล่าง
จะเห็นได้ว่า
แถวที่ 1 เป็นอักษรกลาง แถวที่ 2 เป็นอักษรสูง แถวที่ 3-4 เป็นอักษรต่ำคู่ แถวที่
5 เป็นอักษรต่ำเดี่ยว
